‘Bedrijfsleven zet je stip op de horizon ambitieus neer!’
Column

‘Bedrijfsleven: zet je stip op de horizon ambitieus neer!’

Door | 12 juli 2016

Laatst mocht ik aanwezig zijn bij het afscheidssymposium van Willem Lageweg. Een van de sprekers was Herman Wijffels, die samen met Willem aan de wieg stond van MVO Nederland. Hij vertelde over hoe het allemaal begon en wat er intussen allemaal bereikt is. Heel veel, gelukkig! Willem kreeg er zelfs een lintje voor.

 

Vervolgens keek Wijffels naar de toekomst. Hij zette de opdracht van de nieuwe directeur, Maria van der Heijden, neer. Hij vertelde over zijn stip aan de horizon voor het Nederlandse bedrijfsleven: “We moeten ‘minder’ beslag leggen op grondstoffen en hulpbronnen. We moeten de negatieve effecten van het extractie-model beperken. Daar gaat het om”, riep hij vol vuur. En de energie vloog de zaal uit. Daar zaten we met een zwaar gemoed te denken over hoe het allemaal ‘minder’ moet.

 

 

Domper

Onlangs heb ik een boek voor consumenten gemaakt over verborgen milieu-impact. Tijdens het schrijven liep ik tegen hetzelfde probleem aan. Een meelezer wees me erop dat ik het woord ‘minder’ 58 keer in het verhaal had staan. Of dat er niet uit kon, want het leest niet fijn. ‘Minder’ is een domper. Het beperkt je in plaats van dat het inspireert en dan haken mensen af. En dat wil je niet, zeker niet bij zo’n belangrijk onderwerp als het milieu. Het zette mij aan het denken hoe ik dit probleem kon aanpakken.

 

 

Minder water, minder energie, minder verspilling. Je loopt nog ‘ecorexia’ op!

Slecht voor de economie?

Op macro-niveau speelt het ook. “Is verduurzamen dan niet slecht voor de economie? Want dan moet alles toch ‘minder’?” Het is een vraag die ik vaak hoor, dus ik ben gaan uitzoeken hoe dat zit. Uit cijfers van het IMF blijkt dat we wereldwijd jaarlijks 5300 miljard dollar schade aan het milieu NIET doorberekenen aan de vervuiler. Het zijn in feite verkapte subsidies. Dat betekent dat de gemeenschap die kosten op moet brengen, in geld of in materiële schade. Dat is per wereldburger 726 dollar per jaar, en het bedrag stijgt. Dus mijn antwoord op die vraag is: Het is precies andersom! Milieuvervuiling veróórzaakt juist economische schade en verduurzaming is daar de oplossing voor.

 

Thuis

Ook thuis merkte ik dat ik het zwaar vond om steeds bezig te zijn met ‘minder’. Minder water, minder energie, minder verspilling. Pff, bij het schrijven alleen al breekt het zweet me weer uit. Je loopt nog ‘ecorexia’ op! Daar wilde ik iets anders naast zetten, iets fijns. Okee. Maar wat dan?

 

Denkmodel

Om die vraag te beantwoorden introduceer ik een denkmodel. Dit model onderscheidt drie levels van verduurzaming.

 

Level 1: duurzaam

Op level 1 leef je duurzaam. Dat is op het moment zo’n beetje de standaard stip aan de horizon voor mensen die willen verduurzamen. Als je duurzaam bent is het goed. Maar wanneer ben je dan duurzaam? Wanneer zijn je inspanningen duurzaam genoeg? Het bleef me te vaag.

 

Het antwoord daarop begint bij het probleem. En dat is dat we in Nederland leven alsof we vier aardes hebben. Die hebben we simpelweg niet, we hebben er maar één. Dat betekent dat onze impact op het milieu grofweg vier keer hoger is dan de aarde op kan brengen. We teren in op reserves. Duurzaam betekent zoiets als ‘op lange termijn vol te houden’, en dat lukt alleen als je binnen de draagkracht van de aarde blijft. Terug naar een kwart van onze huidige impact dus. Daar heb je hem: ‘Minder’. En een hele hoop ook! Niet zo heel leuk en inspirerend. Wel al een stuk duidelijker, vind ik.

 

impact aardes

 

Natuurlijk is dit een grove berekening op basis van de gemiddelde Nederlander. Daarom heb ik ook een tool gemaakt waarmee je je eigen impact in kaart kunt brengen, zodat je aan de slag kunt gaan met jouw grootste boosdoeners. Ook alweer een stuk concreter. Maar daarover een andere keer meer.

 

Level 2: eco-neutraal

Op level 2 leef je eco-neutraal. Wat dat is? Je kent de term ‘klimaatneutraal’ wel? Klimaatneutraal betekent dat je je negatieve klimaateffect compenseert. De term ‘klimaatneutraal’ impliceert dat we alleen kijken naar impact op het klimaat, terwijl er ook allerlei andere soorten impact zijn die het milieu ondermijnen. Problemen die we óók op moeten lossen.

 

Daarom introduceer ik de term ‘eco-neutraal’. Op level 2 compenseer je je kleine overgebleven milieu-impact van level 1 met positieve impact. Denk aan investeren in groene stroom, composteren en bomen planten. Dat soort dingen.

 

Level 3: eco-positief

Op level 3 leef je ‘eco-positief’. Op dit level is je positieve, opbouwende en herstellende vermogen GROTER dan de schade die je toebrengt aan de planeet. Dit level kun je bereiken als je ook in je werk slagkracht ontwikkelt en mee bouwt aan verduurzaming van de maatschappij.

 

Ecopositief

 

Het kwartje viel

En terwijl ik daar zat en luisterde naar Herman Wijffels viel het kwartje: dit model werkt natuurlijk ook voor het bedrijfsleven! Het hoeft niet ‘minder’, het kan ook ánders. Draai het om. Eco-positief ondernemen, waarbij je werkt aan opbouw en herstel in plaats van aan het beperken van de schade, biedt kansen. Kunnen we businessmodellen bedenken waarbij je geld verdient met dingen die natuur, milieu en klimaat verbéteren?

 

Wow, dat kan dus ook! Dit is compleet anders dan we gewend zijn. Het geeft ruimte in mijn hoofd voor nieuwe dingen. De duurzame tapijtfabrikant Interface heeft dit zelfs al als stip aan de horizon geformuleerd, herinnerde ik me, dus het is helemaal geen rare gedachte. Mijn energie begon weer te stromen en ik besloot ter plekke om dit artikel te schrijven. Bij deze!

 

Ruimte voor vernieuwing

Mijn voorstel voor MVO Nederland, en voor het hele Nederlandse bedrijfsleven for that matter, is: zet je stip op de horizon ambitieus neer. Ga niet alleen voor duurzaam of zelfs voor eco-neutraal, maar ga voor eco-positief ondernemen!

 

Want ‘eco-positief’ gaat verder, het is innovatiever en het biedt ruimte voor vernieuwing. Fijner dan ‘minder schade aanrichten’ met je bedrijf, toch? Ga op zoek naar kansen in de markt die gebaseerd zijn op opbouw en herstel. Reken af met het extractie-model en ontwikkel een ‘injectie-model’. En natuurlijk zullen we onze schade moeten beperken, maar dat wordt ineens vanzelfsprekend.

 

Een ambitieuze stip

Eco-positief ondernemen betekent dat we businessmodellen gaan ontwikkelen die compleet anders zijn dan alles wat we kennen. Klinkt heftig en misschien zelfs onmogelijk? Kun je je niks bij voorstellen? Denk dan aan de woorden van Nelson Mandela: ‘it always seems impossible until it’s done’.

 

Het begint met een ambitieuze stip aan de horizon. Let’s go for it!

 

 

Lees meer over het boek ‘De verborgen impact’ in de kennisbank

Over Babette Porcelijn

Babette Porcelijn is ontwerper en auteur van het boek De Verborgen Impact. Babette adviseert organisaties die willen verduurzamen en ze geeft lezingen over verborgen impact.

Deel dit artikel

[sharify]

Reacties

We hopen dat de discussies die plaatsvinden op TGTHR energiek en constructief zijn en aanzetten tot nadenken! Om een reactie te kunnen plaatsen moet je je inloggen of gratis registreren. Je eerste reactie moet door de redactie worden goedgekeurd. De hieropvolgende reacties worden automatisch geplaatst. De redactie houdt zich het recht voor te lange reacties in te korten. Reacties die overdreven commercieel, kleingeestig, beledigend of off-topic zijn, kunnen door de redactie worden verwijderd. Alle berichten worden eigendom van TGTHR.

Magazine TGTHR

Wil jij de nieuwsbrief ontvangen?

Met onze nieuwsbrief ben je altijd op de hoogte van de laatste duurzame artikelen,
whitepapers, events en interessante blogs! Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Klik hier om je aan te melden
  • We willen allemaal duurzaam bezig zijn, maar óók blijven ondernemen. Daarom informeren wij je met zorgvuldig geselecteerde artikelen over duurzaam ondernemen. Hiermee willen wij je verbinden met ons netwerk én handvatten geven om een succes te maken van duurzaamheid binnen jouw organisatie.

  • Copyright 2018 | TGTHR, samen duurzaam ondernemen