Magazine

    Column hoofdredacteur

    Circulair redeneren, cirkelredeneringen en de cirkel rond maken

    Door | 10 juni 2016

    Nederland als hotspot van de circulaire economie. Het is een aanlokkelijk perspectief op de transitie van onze fossiele wegwerpeconomie naar een meer duurzaam model waarin hergebruik, upcycling en product/dienst-combinaties centraal staan. De economische potentie van op die manier ­zuinig met onze natuurlijke hulpbronnen omgaan is enorm, zo hebben ­diverse experts ons voorgerekend.

     

    Waarschijnlijk mede daarom heeft ons land als tijdelijk voorzitter van de ­Europese Unie circulaire economie als prioritair thema aangemerkt. Er is dan ook een zogeheten interparlementaire conferentie over georganiseerd om het belang dat wij hieraan hechten, de kansen die wij er in zien en de rol die wij met onze bedrijven hierin kunnen spelen, te onderstrepen.

     

    Zo verleidelijk het perspectief van de circulaire economie is (zeker voor ingewijden), zo onbekend blijkt het bij het gros van het Nederlandse bedrijfsleven volgens onderzoek. De meeste bedrijven hebben er niet eens van gehoord, laat staan dat zij weten wat het behelst. Een klein deel geeft aan deze klok wel te hebben horen luiden. Een nog kleiner deel weet waar het écht over gaat. En een piepklein deel doet het.

     

    Toegegeven, circulair redeneren is zo eenvoudig nog niet. Sterker nog, het is verdraaid lastig en het vraagt veel van ondernemers. Hoe circulaire businessmodellen – net als allerlei andere soorten duurzame businessmodellen – praktisch gestalte krijgen, zal vooral een kwestie van experimenteren zijn waarin bedrijven en hun partners door schade en schande wijzer worden.

     

    Hoewel circulair redeneren hout snijdt, zit er ook een soort cirkelredenering in. Die cirkelredenering is overigens niet uniek voor circulaire economie, maar geldt voor alle businesscase-benaderingen van duurzaamheid. In essentie zeggen we met zulke benaderingen: duurzaamheid oké, zolang we er geld mee kunnen verdienen. Nu ben ik pragmatisch genoeg om te herkennen dat dit een idee is dat veel bedrijven aanspreekt – en als dit nodig is om hen snel de duurzaamheidsagenda te laten omarmen, dan ben ik voor. Dat neemt echter niet weg dat er wat kroms in die redenering schuilt.

     

    Een obsessie met een eenzijdige focus op financiële waarde is misschien wel de belangrijkste reden dat we in de huidige situatie van onduurzaamheid verzeild zijn geraakt – en dat die zo hardnekkig is. Als we duurzaamheid degraderen tot middel om economische waarde te creëren, dan denk ik dat we bezig zijn met symptoombestrijding. Dat kan de acute nood wat lenigen, maar lost op termijn de kern van het probleem niet op. Duurzaam ondernemen zonder een fundamentele herijking van onze ethiek is in feite niets meer dan een cirkelredenering.

     

    Interessant genoeg is dat precies wat Willem Lageweg – scheidend ­directeur van MVO Nederland – in zijn afscheidsinterview in deze editie van TGTHR bepleit. Ondanks dat bedrijfsethiek een steunpilaar van duurzaam ondernemen is, lijkt de aandacht voor dit thema in de loop der jaren afgenomen. Het is in dit kader natuurlijk makkelijk verwijzen naar Dieselgate, maar dit is casuïstiek. Het vanuit een ingenieursmentaliteit streven naar het uitgroeien tot ’s werelds grootste autofabrikant door middel van het blijvend verfijnen van fossiele technologie maakt het wat mij betreft zeer illustratieve casuïstiek, maar dan nog.

     

    Met een pleidooi voor de herwaardering van ethiek denk ik dat de cirkel van Willem Lageweg rond is. Vanaf deze plek wens ik hem namens TGTHR alle goeds toe en hoop ik dat hij het Nederlandse bedrijfsleven voldoende vertrouwen heeft gegeven in duurzaam ondernemen. Want als er iets circulair is, dan is het wel vertrouwen. Het is misschien wel de belangrijkste hernieuwbare natuurlijke hulpbron die we tot onze beschikking hebben.

    Over Lars Moratis

    Dr. Lars Moratis is ­academic director van het Competence Center ­Corporate Responsibility van Antwerp Management School, lector Duurzaam Ondernemen aan de NHTV en oprichter van ImpactAcademy. Tevens is hij hoofdredacteur van TGTHR.

    Reacties

    We hopen dat de discussies die plaatsvinden op TGTHR energiek en constructief zijn en aanzetten tot nadenken! Om een reactie te kunnen plaatsen moet je je inloggen of gratis registreren. Je eerste reactie moet door de redactie worden goedgekeurd. De hieropvolgende reacties worden automatisch geplaatst. De redactie houdt zich het recht voor te lange reacties in te korten. Reacties die overdreven commercieel, kleingeestig, beledigend of off-topic zijn, kunnen door de redactie worden verwijderd. Alle berichten worden eigendom van TGTHR.

    Magazine TGTHR

    Wil jij de nieuwsbrief ontvangen?

    Met onze nieuwsbrief ben je altijd op de hoogte van de laatste duurzame artikelen,
    whitepapers, events en interessante blogs! Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

    Klik hier om je aan te melden
  • We willen allemaal duurzaam bezig zijn, maar óók blijven ondernemen. Daarom informeren wij je met zorgvuldig geselecteerde artikelen over duurzaam ondernemen. Hiermee willen wij je verbinden met ons netwerk én handvatten geven om een succes te maken van duurzaamheid binnen jouw organisatie.

  • Copyright 2018 | TGTHR, samen duurzaam ondernemen