Willem Lageweg - De knop moet om
Magazine

Column Willem Lageweg

‘De knop moet om’

Door | 19 september 2016 | 1 reactie

Bij mijn afscheid als directeur van MVO Nederland was mijn conclusie simpel: het voorprogramma voor een duurzame en inclusieve economie zit erop. Het grote werk moet nu gaan beginnen.

 

In het voorprogramma kon er nog begrip zijn voor minder vergaande ambities en was er vaak clementie met bedrijven die nog niet echt met duurzaamheid bezig zijn. De nadruk lag op positieve stimulering en op MVO als businesscase. Binnen de drie P’s was de P van profit nog steeds dominant. Die strategie heeft zeker gewerkt. Zij heeft geleid tot veel initiatieven en tot een groter bewustzijn van de kansen van MVO.

 

Echter, het tempo van verandering is veel te laag. De snelle opwarming van de aarde en de toenemende spanningen tussen de ‘haves’ en ‘havenots’ dwingen ons tot meer radicale veranderingen. Het lineaire systeem waarin het recht van de sterkste dominant is, is een doodlopende weg gebleken. De fossiele sector moet versneld – zeg in 20-25 jaar – worden afgebouwd. Best practices die bewijzen dat duurzaamheid loont moeten snel worden opgeschaald. Morele afwegingen moeten de economie weer veel nadrukkelijker gaan sturen. Overheden zullen hun rol weer krachtiger moeten gaan spelen om de ‘commons’ beter te beschermen en om de ongelijkheid flink terug te dringen. Een belangrijk middel daarbij is hogere belastingen op grondstoffen en vervuiling en een lagere belasting op arbeid.

 

Organisaties en personen met veel macht zullen in deze transitie leiderschap moeten tonen. Doen ze dat niet dan moeten ze daar nadrukkelijk op worden aangesproken. Vooral multinationals, ­retailers, financiële instellingen en nationale en internationale ­bestuurders en politici hebben grote verantwoordelijkheden. ­Tonen ze niet het leiderschap dat bij deze verantwoordelijkheden hoort, dan moeten ze daar hard op worden afgerekend. Klanten, financiers, medewerkers, burgers en de media hebben hierin ­allemaal een rol en dus ook een verantwoordelijkheid.

 

Gelukkig zien we een groeiende groep leiders die de urgentie verstaan en stevig inzetten op een systeemverandering. Echter, de meerderheid van de hedendaagse leiders in bedrijfsleven en politiek ziet nog onvoldoende de noodzaak van een fundamentele koersverandering. Zij gaan bewust of onbewust door met het uitputten van al het moois dat ons nu nog ter beschikking staat. Zij gedragen zich of we nog zeeën van tijd hebben. Wie beseft dat we wereldwijd nog maar vijftien jaar de tijd hebben om de mondiale CO₂-uitstoot naar 0 terug te brengen, om aldus de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 2 graden, kan niet doorgaan met business as usual.

 

De knop moet om. Bij iedereen, dus ook bij jou en bij mij. Daar moeten we elkaar de komende tijd nadrukkelijk op aanspreken. In mijn komende columns van TGTHR zal ik aan deze noodzakelijke transitie regelmatig aandacht besteden.

 

Willem Lageweg