Column Willem Lageweg - Integrity Inside
Column, Magazine

Column Willem Lageweg

Integrity Inside

Door | 12 juli 2017

De ethische dimensie van MVO is de afgelopen jaren sterk achtergebleven bij de hoge vlucht die MVO als businesscase heeft genomen. Dit was een van mijn hoofdboodschappen toen ik vorig jaar terugtrad als directeur van MVO Nederland. Deze observatie heeft daarna diverse reacties opgeroepen met als resultaat dat dit voorjaar het Platform Integriteit & Bedrijfsethiek is opgericht. Met dit platform beogen de initiatiefnemers, waaronder ondergetekende, integriteit en ethiek weer hoger op de bestuurs- en directie-agenda te krijgen. Onder het motto ‘Integrity Inside’ gaan we dat doen met behulp van zogenaamde reflectietafels en een raadkamer.

 

De reflectietafel biedt functionarissen, die zich voor een ingewikkeld ethisch dilemma geplaatst zien, hulp en houvast om tot een zorgvuldige en voor iedereen uitlegbare oplossing te komen. Denk aan moeilijke afwegingen bij wat wel/niet gepast is bij het binnenhalen of behouden van klanten. Of denk aan het zakendoen in culturen met andere normen en waarden of aan ongepaste omgangsvormen in de organisatie of aan de afnemende maatschappelijke acceptatie voor producten van je bedrijf, die slecht zijn voor milieu, gezondheid of arbeidsomstandigheden.

 

De reflectietafel kan ook worden gebruikt voor het vinden van goede en eerlijke antwoorden wanneer er in de organisatie iets heel erg is misgegaan (zoals medische missers in de zorg of bij verkeerd datagebruik). Bij al dit soort ethische vragen staan vaak grote belangen op het spel. Financiële, juridische of imago-­overwegingen stroken niet altijd met wat moreel juist of gewenst is. Vanwege deze belangen en risico’s ontbreekt het mensen nogal eens aan moed, rust en overzicht om ook de morele dimensie stevig in de overwegingen te betrekken. Daar willen wij met de reflectietafel verandering in brengen.

De reflectietafel start met een goed voorbereid gesprek waarin het dilemma ten diepste wordt ontrafeld. Vervolgens wordt de probleemeigenaar met inbreng van een op maat geselecteerde ervaringsdeskundige en een expert op het gebied van bedrijfsethiek geholpen bij het formuleren van eigen antwoorden en ­acties die voor alle betrokkenen goed uitlegbaar zijn.

De raadkamer is het tweede ‘product’ van het nieuwe Platform Integriteit en Bedrijfsethiek. Waar de ­reflectietafel een strikt besloten karakter heeft gaat de raadkamer zich juist in het publieke debat mengen over grote vraagstukken op het gebied van integriteit en bedrijfsethiek. De raadkamer wordt samengesteld uit een gevarieerd gezelschap gezaghebbende personen die morele incidenten, kwesties en ontwikkelingen zullen analyseren, met als doel hier lessen en aanbevelingen uit af te leiden.

 

Denk bijvoorbeeld aan de invloed van hevige concurrentie en marktwerking op ethisch handelen in bedrijven en organisaties. Denk ook aan tal van morele vraagstukken die zich voordoen op het terrein van IT en datagebruik. Dit najaar krijgt de agenda van de raadkamer meer vorm. De reflectietafels zijn inmiddels van start gegaan. Uit de eerste georganiseerde tafels is al gebleken dat ze bij betrokkenen in een duidelijke behoefte voorzien.

Integriteit en ethiek zijn geen vrijblijvende thema’s. Iedereen heeft hierin een rol. Een rol die niet altijd ­gemakkelijk is, maar waar hulp nu niet meer ver weg is.

 

Zie voor meer informatie www.reflectietafel.nl.

 

Willem Lageweg

Bestuurder en transitieversneller