Van 244 kilo restafval per inwoner nu naar 25 kilo in 2025.
Column

Yes we can!

Van 244 kilo restafval per inwoner nu naar 25 kilo in 2025?

Door | 1 maart 2016

In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken, is in Nederland slechts 7% van al het afval afkomstig van huishoudens. Per inwoner produceren we jaarlijks ongeveer 500 kilo huishoudelijk afval, waarvan 244 kilo bestaat uit restafval, grof huishoudelijk en verbouwingsrestafval. Het overheidsprogramma Van Afval Naar Grondstof (VANG) dat in januari 2014 werd gepresenteerd, heeft als doelstelling dat in 2025 de maximaal toegestane hoeveelheid restafval gedaald is naar 25 kilo per inwoner. Ambitieus? Absoluut! Haalbaar? Volgens mij wel.

 

Een belangrijke tussenstap naar die finale doelstelling van 25 kilo restafval in 2025 is dat in 2020 75% van het afval uit Nederlandse huishoudens gescheiden wordt. Concreet betekent dit dat het restafval van 244 kilo per inwoner zal moeten dalen naar 100 kilo per inwoner in 2020. Dat lijkt veel, maar in het restafval zit nog heel veel afval dat prima te hergebruiken is. Zo zit er nog 35% gft in, dat beter gecomposteerd of vergist kan worden. Ook de 15% papier en karton dat nu met het restafval wordt weggegooid, kan beter met de papierbak worden meegegeven. Net als de 11% kunststof die onder andere via de plastic heroes-zakken ingezameld kan worden. Tel daar de 4% glas voor de glasbak, de 3% textiel voor de kledingcontainer en de 11% metaal en hout voor de milieustraat bij en trek je eigen conclusies! Ja, maar liefst 79% van de 244 kilo restafval kan momenteel al extra gescheiden worden, want de infrastructuur hiervoor is aanwezig. We doen het alleen nog niet.

 

Door als burgers ons sorteergedrag nú te veranderen, kunnen we vandaag al concreet de stap zetten naar 51 kilo restafval per inwoner. Spelen luiheid, gemakzucht en onwetendheid ons daarin parten of zijn er nog andere redenen waarom we die stap niet zetten? De stap die de Vlamingen op het eerste gezicht al wel gezet lijken te hebben, want zij zitten immers op slechts 146 kilo restafval per inwoner. Echter, ook in Vlaanderen kan 81% van de 146 kilo restafval momenteel nog extra gescheiden worden. Vergelijkbaar dus met Nederland. Of beter gezegd: even slecht!

 

 

Restafval Nederland en Belgie - Vlaanderen

 

Volgens mij voelen wij als burgers totaal nog niet het groeiende grondstoffentekort. Ruim zeventig jaar na de hongerwinter van 1944 leven we een leven vol overvloed en luxe, waarin we kopen wat we willen en spullen klakkeloos weggooien als we daar zin in hebben. Zonder daar over na te denken. Zonder na te denken of onze kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen eenzelfde leven kunnen leiden. Voor die laatste groep ben ik heel somber gestemd, want als wij zo blijven doorgaan als nu, zullen zij weer schaarste kennen. Zo is voor het jaar 2050 antimoon (de grondstof voor schermen van tablets, smartphones, tv’s etc.) uitgeput. Tussen het jaar 2050 en 2150 zijn goud, molybdeen, renium en zink uitgeput. En voor het jaar 3050 zijn onder andere ijzer, cadmium, chroom, koper, zilver, nikkel, lood en tin uitgeput. Grondstoffen die we momenteel als vanzelfsprekend ge- en verbruiken en weggooien bij het restafval.

 

Zoals Michel Schuurman van MVO Nederland in een interview voor het Nationaal Afvalrapport van Van Gansewinkel al zei, is afval vooral slecht inkoopmanagement. Dat geldt natuurlijk vooral voor bedrijven, maar is ook op ons als burgers van toepassing. Want hoeveel eten gooien we weg? Hoeveel kledingstukken hangen in onze kasten die we (bijna) nooit dragen? In het eerder genoemde Afvalrapport zegt Marieke Eyskoot dat 70% van de vrouwen in Nederland één miskoop per maand doet. Dat zijn jaarlijks 55.440.000 miskopen als mijn rekenmachine niet liegt. Enfin, laat het de helft zijn! Dat is nog ruim 25 miljoen ongedragen en verspilde kledingstukken…

 

Terug naar de centrale vraagstelling: hoe komen we in 2025 op 25 kilo restafval per inwoner uit? Dat kan ‘heel simpel’ door enerzijds te consuminderen en anderzijds die laatste 79% uit ons restafval ook te scheiden. Voor beiden hebben we écht een andere mindset bij burgers nodig, want alleen een andere mindset zal tot de gewenste gedragsverandering leiden. Daarin zullen de overheid en maatschappelijke organisaties het voortouw moeten nemen. Dat is hun rol, hun verantwoording. Koppel dat aan het voorbeeldgedrag van bepaalde burgers (zoals Low Impact Man in België, zie Nationaal Afvalrapport Van Gansewinkel) en het vliegwiel komt op gang. Dat is waar we naar toe moeten. Maar of we dat allemaal voor 2025 gaan redden is maar zeer de vraag…

 

Tot slot wil ik graag afsluiten met de laatste woorden van Wubbo Ockels’ final speech:

‘Wij, de mensheid, zijn zo sterk dat we de aarde, onze thuisplaneet, kunnen redden. Maar we kunnen haar ook vernietigen. Elke bijdrage, hoe klein ook, is belangrijk.’

Loop morgen dus die paar meter extra naar de papier- of glasbak. Kleine moeite, toch!