Waarom complimenten gelukkiger maken dan geld
Artikel

Met vier tips voor meer werkgeluk

Waarom complimenten gelukkiger maken dan geld

Door | 25 oktober 2017

Het laatste kwartaal van het jaar is aangebroken en dus komen de eindejaarsgesprekken weer in zicht. Een goed moment om complimenten uit te delen. Maar doen we dat wel voldoende, of staan we vooral stil bij de verbeter- en ontwikkelpunten? En wat doet waardering – of een gebrek daaraan – met het geluk op de werkvloer? Vier tips voor meer geluk op de werkvloer die geen cent kosten.

 

‘We werken niet alleen voor geld of aanzien: we willen vooral lekker bezig zijn en sociale steun ervaren’, zegt emeritus hoogleraar Ruut Veenhoven, die vanwege zijn jarenlange onderzoek naar geluk internationaal bekend staat als geluksprofessor. ‘Geluk hangt in sterke mate af van bevrediging van je aangeboren behoeften. Net als andere dieren heeft de mens behoefte aan slaap, eten, drinken en warmte. Én we hebben van nature behoefte aan saamhorigheid en waardering. Werk is een belangrijke manier om deze basisbehoeften te bevredigen.’

 

Werken maakt gelukkig

Uit verschillende onderzoeken, onder andere van het Sociaal en Cultureel Planbureau, blijkt dat mensen die werken gelukkiger zijn dan mensen zonder baan. En autonomie op de werkvloer – de mate waarin je werk en werkomstandigheden zelf kunt bepalen – draagt weer verder bij aan de geluksbeleving: onder machinisten en piloten zijn opmerkelijk veel gelukkige mensen. Ook in de publieke sector is het werkgeluk relatief hoog. Volgens Veenhoven heeft dit te maken met de maatschappelijke betekenis van het werk. ‘We hebben allemaal behoefte aan zingeving. Mensen vinden het prettig om te weten hoe hun inspanningen bijdragen aan de maatschappij.’

 

Liever een compliment

Mensen ontlenen een groot deel van hun identiteit, zelfrespect en waardigheid aan het werken binnen een organisatie, stelde hoogleraar Rob Blomme eerder dit jaar in zijn oratie bij de Open Universiteit Heerlen. Hij vindt dan ook dat er op de werkvloer meer aandacht zou moeten zijn voor thema’s als menselijke waardigheid. Onder andere respect en waardering van collega’s en leidinggevenden voeden die waardigheid.

 

Blommes visie wordt onderschreven door het nieuwe Nationaal Waarderingsonderzoek, dat onderzoeksbureau Direct Research in opdracht van energiebedrijf Nuon uitvoerde onder ruim duizend Nederlanders. Bijna de helft van de Nederlandse werknemers (46%) geeft aan liever een uitgesproken waardering te krijgen dan een financiële beloning.

 

Uit verschillende internationale studies, waaronder het toonaangevende World Happiness Report, was ook al bekend dat geluk, welzijn en tevredenheid niet automatisch toenemen naarmate het Bruto Nationaal Product groeit. Boven een bepaald niveau vertaalt een hoger inkomen zich niet in een grotere tevredenheid met het leven. Psycholoog Rens ter Weijde, deskundige op het gebied van flourishing en oprichter van consultancybureau Purpose+, legt uit: ‘Waardering van leidinggevenden en goed contact met collega’s hebben een sterke impact op de tevredenheid en het engagement van werknemers. Geld is gewoon een hygiënefactor. Als mensen voldoende tevreden zijn met de basis – een goed salaris en een veilige omgeving – worden zaken als waardering en zingeving belangrijker.’

 

Complimentendag

Volgens het Nationaal Waarderingsonderzoek ervaren bijna twee op de drie werknemers te weinig waardering van collega’s en leidinggevenden. Met alle gevolgen van dien: gevoelens van teleurstelling (50%), onzekerheid (35%), onverschilligheid (23%), frustratie (21%) of zelfs verdriet (17%). Volgens Hans Poortvliet, initiatiefnemer van de Nationale Complimentendag die sinds 2002 elk jaar op 1 maart in Nederland plaatsvindt, is een gebrek aan erkenning en waardering de belangrijkste reden dat werknemers gedemotiveerd raken en ontslag nemen.

 

Nederlanders behoren tot de gelukkigste mensen ter wereld. In de meest recente editie van het World Happiness Report van de Verenigde Naties staat Nederland op nummer zes. Uit CBS-studies blijkt dat 88% van de Nederlanders gelukkig is. Volgens de World Database of Happiness geven we ons leven gemiddeld een rapportcijfer 7,6. Maar als de complimenten op het werk uitblijven, kunnen we deze score dan wel behouden?

 

Vier tips voor geluk op de werkvloer

In het flourishing-denken wordt geluk op de werkvloer geassocieerd met onder meer positieve emoties, betrokkenheid (‘flow’), persoonlijke relaties, betekenisvol leven en ervaringen van (gezamenlijke) successen. Omdat dit soort zaken per individu verschillen, is er volgens deskundigen niet een one-size-fits-all-strategie om geluk op de werkvloer te vergroten. Vier tips van experts, die altijd werken.

 

Tip 1: Maak het expliciet

Volgens het Nationaal Waarderingsonderzoek durven werknemers het uitblijven van complimenten niet aan de orde te stellen. Het overgrote deel van de medewerkers gaat hierover het gesprek niet aan, wacht af en spreekt ook zelf geen waardering meer uit.

 

‘In de Nederlandse bedrijfscultuur is het niet zo gebruikelijk om waardering te uiten. Het is eerder zo dat als je niets hoort, je ervan uit kunt gaan dat het goed gaat’, zegt Otteline Asselbergs van Young People Coaching. ‘Of de cultuur is zo dat waardering weinig expliciet wordt uitgesproken: positieve feedback komt bijvoorbeeld alleen terecht in de formulieren bij beoordelingsgesprekken.’ De les voor de werkpraktijk: wil je zeker zijn dat je waardering overkomt, spreek je dan uit.

 

Tip 2: Geef het goede voorbeeld

Volgens psycholoog Rens ter Weijde zijn er talloze mogelijkheden om binnen organisaties een cultuur van complimenteren te ontwikkelen als teamleiders, managers en directieleden een voorbeeldrol innemen. In zijn boek Building Positive Organisations beschrijft hij 22 technieken waarmee werkgevers flourishing naar een hoger plan kunnen tillen. Een van de adviezen: wees vriendelijker dan noodzakelijk. ‘Maak eens iemands dag! Bijvoorbeeld door Coaching through Appreciative Inquiry. Deze techniek om positieve veranderingen te creëren legt de nadruk op wat er goed werkt in plaats van wat er misgaat. De inquiry start met een inventarisatie van de sterkste punten en verkent van daaruit wat er in de toekomst allemaal nog meer gerealiseerd kan worden.’

 

‘Overigens denk ik dat veel traditionele organisaties niet goed aansluiten bij de behoeften en verwachtingen van de jongere generatie’, vult Ter Weijde aan. ‘Er moet fundamenteel aan het DNA worden gesleuteld, met name door scherper te zijn in de toegevoegde waarde die organisaties echt hebben voor de samenleving en hun personeel. Als een organisatie gewoon als doel heeft om geld te verdienen dan kan je programma’s voor flourishing, positiviteit en engagement en draaien zo veel je wilt, maar raakt het gros van de werknemers gewoon niet echt geïnspireerd.’

 

Tip 3: Los gedoe op

Frank Schurink, auteur van het boek Gedoemanagement, adviseert om niet alleen te focussen op complimenten en andere vormen van waardering. ‘Het uiten van waardering is idealiter onderdeel van een goed functionerende organisatie. Maar als onder het ‘vernis’ allerlei gedoe schuilgaat die niet gemanaged wordt, kan een compliment averechts gaan werken – het gaat dan aanvoelen als manipulatie’, zegt Schurink, die gedoe omschrijft als ‘alles dat veel tijd en energie kost of vraagt, zonder dat het echt iets oplevert’. ‘Een doorgaande gedoecyclus kan de energie letterlijk uit een organisatie of persoon trekken. Oprechte complimenten kunnen die negatieve spiraal wel tijdelijk doorbreken, maar niet oplossen.’

 

Gedoe oplossen, hoe doe je dat precies? Gedoe beperkt ons brein om flexibel te zijn en interesse te hebben voor nieuwe en positieve zaken, zoals complimenten. Het goede nieuws is dat als het gedoe gemanaged wordt, de flexibiliteit van het brein automatisch terugkomt. ‘Bij gedoe staat het brein in de rode stand – het brein opereert dan, zoals Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman zegt, snel en reactief. Pas als het brein weer in een langzame, bewuste stand staat, kan je openstaan voor nieuwe dingen. Zoals waardering van de mensen om je heen. Complimenten komen dan ook veel beter aan en geven een enorme boost aan het geluksgevoel.’

 

Tip 4: Overdrijf het niet

Complimenten krijgen is fijn – en wie een ander blij maakt met een oprechte blijk van waardering houdt daar zelf ook een goed gevoel aan over. Volgens het Nationaal Waarderingsonderzoek van Nuon krijgt maar liefst 90% van de Nederlanders een goed gevoel van het uitspreken van waardering.

 

Maar het complimenteren kan ook uit de hand lopen. Geluksprofessor Ruut Veenhoven: ‘Sociale steun maakt het leven over het algemeen leuker, onder meer via versterking van de zelfwaardering. Maar zoals met alles kun je ook teveel van het goede krijgen. Als je bijvoorbeeld gecomplimenteerd wordt als je iets niet helemaal goed doet dan leer je niet van fouten. De winst van hogere zelfwaardering gaat dan verloren aan een verlies door stommiteiten. En dat doet op termijn dan ook weer afbreuk aan de zelfwaardering. En daar worden we bepaald niet gelukkig van.’

 

Lees het Nationaal Waarderingsonderzoek

Lees het artikel in TGTHR Magazine 2-2016 over ‘flourishing’

Lees het onderzoek naar geluk van het Sociaal en Cultureel Planbureau

Lees de oratie van Rob Blomme

Bekijk het ‘World Happiness Report 2017’

Bekijk de CBS-studie over geluk

Bekijk de World Database of Happiness

Lees meer over het boek ‘Building Positive Organisations’

Lees meer over het boek ‘Gedoemanagement’

Deel dit artikel

[sharify]

Reacties

We hopen dat de discussies die plaatsvinden op TGTHR energiek en constructief zijn en aanzetten tot nadenken! Om een reactie te kunnen plaatsen moet je je inloggen of gratis registreren. Je eerste reactie moet door de redactie worden goedgekeurd. De hieropvolgende reacties worden automatisch geplaatst. De redactie houdt zich het recht voor te lange reacties in te korten. Reacties die overdreven commercieel, kleingeestig, beledigend of off-topic zijn, kunnen door de redactie worden verwijderd. Alle berichten worden eigendom van TGTHR.

Magazine TGTHR

Wil jij de nieuwsbrief ontvangen?

Met onze nieuwsbrief ben je altijd op de hoogte van de laatste duurzame artikelen,
whitepapers, events en interessante blogs! Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Klik hier om je aan te melden
  • We willen allemaal duurzaam bezig zijn, maar óók blijven ondernemen. Daarom informeren wij je met zorgvuldig geselecteerde artikelen over duurzaam ondernemen. Hiermee willen wij je verbinden met ons netwerk én handvatten geven om een succes te maken van duurzaamheid binnen jouw organisatie.

  • Copyright 2018 | TGTHR, samen duurzaam ondernemen